เมื่อพูดถึงวันเทศกาลตามประเพณีจีน แน่นอนว่าทุกคนจะนึกถึงวันตรุษจีน เพราะว่าเป็นวันประเพณีที่สำคัญที่สุดของจีน นอกจากวันตรุษจีนแล้ว ประเทศจีนยังมีวันเทศกาลตามประเพณีอีกหลายวันในที่นี้จะกล่าวถึงวันเทศกาลที่สำคัญ 3 วันให้ทราบ

                        เทศกาลโคมไฟ (หยวนเซียวเจี๋ย)
                        วันเทศกาลนี้ตามปฏิทินจันทรคติคือ วันที่ 15 หลังจากวันตรุษจีน วันนี้เป็นวันประเพณีที่ชาวจีนเล่นโคมไฟ จึงเรียกว่าเทศกาลโคมไฟ
                        วันเทศกาลโคมไฟไม่เป็นวันหยุดราชการ แต่ประชาชนก็ให้ความสนใจที่จะฉลอง เทศกาลนี้ โดยเฉพาะในชนบทจะอึกทึกเป็นพิเศษ ประชาชนนอกจากจะได้ดูการแสดง และการละเล่นหลายชนิดแล้วยังมีรายการฉองโคมไฟอีกมากมาย ที่ผู้คนดูกันมากที่สุดเห็นจะได้แก่ขบวนพาเหรดที่ที่มีการแต่งตัวด้วยอาภรณ์แบบโบราณ ขณะเดินเคลื่อนที่ไปก็จะมีการแสดงประกอบตามไปด้วย ประเพณีนี้ซึ่งมีการฉลองทุกภาค ตั้งแต่ภาคเหนือถึงภาคใต้ ต่างมีการแสดงที่สำคัญคือการเชิดมังกร และสิงโต
                        ในการฉลองเทศกาลนี้จะเป็นเทศกาลที่ญาติพี่น้องซึ่งอยู่ห่างกันได้กลับมาพบกัน ชาวภาคใต้มีประเพณีนำ หยวนเซียว ซึ่งมีลักษณะเป็นลูกกลมสีขาวมีไส้ ต้มในน้ำขิง ( เหมือนบัวลอยน้ำขิง) ของกินนี้ออกเสียงเรียกกันว่า ถวนหยวน ซึ่งแปลว่า คืนสู่เหย้า ถือว่าเป็นโอกาสแห่งความเป็นสิริมงคล

                        เทศกาลขนมบ๊ะจ่าง (ตวน อู่ เจี๋ย)
                        ตรงกับวันที่ 5 ของเดือน 5 ตามปฏิทินจีน บางครั้งจึงเรียกว่างานเทศกาลเดือน 5 เป็นวันที่ระลึกถึง ชวี หยวน นักกวีผู้มีชื่อเสียงของจีน ทำให้วันนี้มีผู้คนเรียกว่าเทศกาลกวี ด้วย
                        ท่าน ชวี หยวน เป็นคนประเทศฉู่ เมื่อ 2 พันปีก่อน ท่านทำงานอยู่ข้างกายฮ่องเต้ฉู่ แม้ว่าท่านได้ทำงานเพื่อประเทศฉู่ ด้วยความจงรักภักดีอย่างมาก แต่มิได้รับความเชื่อถือ ท่านจึงถอนตัวออกจากฮ่องเต้ กลับสู่บ้านเกิดในชนบท ท่านมีความจงรักภักดีต่อประเทศของท่านเป็นอย่างยิ่ง เมื่อได้ข่าวว่าประเทศฉู่ ถูกข้าศึกเข้ายึดครองเป็นเมืองขึ้น เกิดเสียใจอย่างรุนแรง ถึงกับกระโดดน้ำฆ่าตัวตายในวันที่ตรงกับวันที่ 5 เดือน 5
                        ผู้คนร่วมหมู่บ้านของท่านมีความรักต่อท่านอย่างแท้จริง ต่างพากันพายเรือออกไป ตามหาอยู่หลายวัน แต่หาไม่พบ ดังนั้นเพื่อไม่ให้ปลาในน้ำทำอันตรายต่อท่านชวีหยวน ชาวบ้านจึงพากันโยนบ๊ะจ่างลงในน้ำให้ปลากินแทน ต่อมาทุกๆ ปี ในวันที่ 5 เดือน 5 ผู้คนจะพายเรือออกไปโยนบ๊ะจ่างลงในน้ำเป็นประจำ แต่ประเพณีได้กลายมาเป็นการรับประทานบ๊ะจ่าง และเพิ่มเติมประเพณีการแข่งเรือมังกรเข้ามาด้วย
                        เรือมังกรคือเรือที่ประดับโขนเรือเป็นหัวมังกรซึ่งถูกนำมาพายแข่งขันกันในบรรยากาศ ที่สนุกสนาน มิใช่แต่ชาวจีนเท่านั้นที่ชอบการแข่งเรือมังกร นานาประเทศทั่วโลกต่างก็ชื่นชม ในประเทศจีนมีการแข่งขันเรือมังกรระดับนานาชาติหลายเมือง เช่นที่หูหนาน และฮ่องกง เป็นต้น

                   เทศกาลไหว้พระจันทร์ (จง ชิว เจี๋ย)

                        เป็นวันที่ตรงกับวันที่ 15 เดือน 8 ตามปฏิทินจีน จึงเรียกว่าเทศกาลเดือน 8 มีประวัติความเป็นมาก่อนประวัติศาสตร์ถึง 2 พันปี วันนี้คนจีนจะรับประทานขนมไหว้พระจันทร์กับเฝ้ามองดวงจันทร์ที่มีประกายแสงงดงาม
                        ชาวจีนมักพูดกันว่า ดวงจันทร์ในวันเพ็ญกลางเดือน 8 สว่างสดใสเป็นพิเศษ ซึ่งความจริงแล้วมาจากการที่ในฤดูหนาวอากาศหนาวมาก ในฤดูร้อนฟ้ามักจะครึ้มและมีฝนตก ฤดูใบไม้ผลิก็มักจะมีลมพายุ ล้วนไม่เหมาะที่จะออกมาอยู่นอกบ้านเพื่อชมดวงจันทร์ คงมีแต่ในฤดูใบไม้ร่วงที่อากาศดี ดวงจันทร์กลางเดือน 8 ดูแล้ว ทั้งใหญ่ ทั้งกลม ทั้งแสงสดใส คนในบ้านมักจะออกมานั่งที่ลานหน้าบ้าน เพื่อคุยกันไปพลาง รับประทานขนมไหว้พระจันทร์และผลไม้ไปพลาง จึงเป็นเรื่องแห่งความสุขสนุกสนานเบิกบานใจอย่างยิ่ง
                        ผู้คนทั้งหลายล้วนชอบความสดใสของดวงจันทร์กลมๆ ซึ่งภาษาจีนออกเสียงว่า หยวนเยว่ และเหมือนความงดงามแห่งการที่คนสนิทคุ้นเคยได้คืนสู่เหย้า กับความงดงามของความเป็นอยู่ของชีวิต
                        วันเทศกาลของจีนยังมีอีกหลายวัน ซึ่งต่างมีที่มาที่ไป และล้วนแต่เป็นประเพณีเก่าๆ หากท่านอยากทราบต้องไปถามผู้อาวุโส ท่านย่อมจะได้รับฟังเรื่องที่มีความหมายเก่าๆ อย่างมากมายแน่นอน



แปลจากแบบเรียนภาษาจีน ( กลาง ) ของสถาบันภาษาและวัฒนธรรมแห่งปักกิ่ง
แปลโดย พันเอกชูเกียรติ มุ่งมิตร chukiati@rta.mi.th
29 มีนาคม 2545


ขอเชิญติชม
กลับหน้าแรก