คุณกำลังอยู่ที่ :: หน้าหลัก / อดีตผู้บัญชาการทหารบก

อดีตผู้บัญชาการทหารบก ลำดับที่ 3

ลำดับที่สาม

จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงษ์

กรมพระยาภาณุพันธุวงษ์วรเดช

ผู้บัญชาการทหารบกลำดับที่ ๓

(ผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ ระหว่าง ๑ เมษายน ๒๔๓๕ - ๑๖ มีนาคม ๒๔๓๙,

๑ เมษายน ๒๔๔๒ - ๘ สิงหาคม ๒๔๔๔)


ประสูติ ๑๑ มกราคม ๒๔๐๒ สิ้นพระชนม์ ๑๓ มิถุนายน ๒๔๗๑

ทรงเป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับกรมสมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์ ทรงเป็นพระราชอนุชาร่วมพระราชชนนี กับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเสกสมรสกับ แม้น บุนนาค บุตรีเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒนพิพัฒนศักดิ์ ( วร บุนนาค )

การศึกษา

- ทรงเล่าเรียนหนังสือเบื้องต้นจากสำนักครูผู้หญิงในตำหนักหลังนอกของพระบรมมหาราชวัง พ.ศ.๒๔๐๙
- เรียนภาษาขอมและบาลีจากสำนักพระยาปริยัติธาดา เมื่อ พ.ศ.๒๔๑๔
- ทรงเล่าเรียนวิชาทหาร ในสำนักกรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ เมื่อ พ.ศ.๒๔๑๕
- ทรงเรียนภาษาอังกฤษในสำนักมิสเตอร์ ฟรานซิส ยอร์ช แพตเตอร์สัน แห่งโรงเรียน ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ เมื่อ พ.ศ.๒๔๑๖
- ทรงศึกษาหนังสือไทยเพิ่มเติม ในสำนักพระศรีสุนทรโวหาร (น้อย) เมื่อ พ.ศ.๒๔๑๗ ประวัติรับราชการ
- พ.ศ.๒๔๑๔ นายทหารพิเศษ ทรงแต่งเครื่องยศชั้นนายร้อยโท กรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์
- พ.ศ.๒๔๑๘ นายพันโท
- พ.ศ.๒๔๒๐ อธิบดีกรมล้อมวัง บังคับบัญชากรมทหารมหาดเล็ก
- พ.ศ.๒๔๒๑ นายทหารพิเศษ ในกรมทหารม้า
- พ.ศ.๒๔๒๒ ผู้บังคับการกรมทหารมหาดเล็ก
- พ.ศ.๒๔๓๐ ผู้แทนผู้บัญชาการกรมทหารทั่วไป
- พ.ศ.๒๔๓๒ นายพันเอก
- พ.ศ.๒๔๓๓ เสนาบดีว่าการกระทรวงยุทธนาธิการ
- พ.ศ.๒๔๓๕ - ๒๔๓๙ และ พ.ศ.๒๔๔๒ - ๒๔๔๔ ผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ
- พ.ศ.๒๔๔๔ เสนาบดีกระทรวงกลาโหม
- พ.ศ.๒๔๔๕ ผู้บัญชาการกรมทหารเรือ (ถึงปี ๒๔๔๖ ทรงพ้นจากตำแหน่งผู้บัญชาการกรมทหารเรือ)
- พ.ศ.๒๔๔๖
นายพลเรือเอก
- พ.ศ.๒๔๕๓ จเรทหารบก จอมพลทหารบก
- พ.ศ.๒๔๕๖ จเรทหารทั่วไป และ จอมพลทหารเรือในปีเดียวกัน
- พ.ศ.๒๔๖๓
ผู้กำกับราชการกระทรวงทหารเรือ (ถึงปี ๒๔๖๖ ทรงพ้นจาก ตำแหน่งผู้กำกับราชการ
กระทรวงทหารเรือ คงรับราชการในตำแหน่งจเรทหารทั่วไปตำแหน่งเดียว)
- พ.ศ.๒๔๖๘
อภิรัฐมนตรี

ราชการพิเศษ หรือตำแหน่งพิเศษ

- ราชทูตพิเศษ เสด็จประเทศญี่ปุ่น และยุโรป ในสมัยรัชกาลที่ ๕
- ราชองครักษ์ ในรัชกาลที่ ๕ และรัชกาลที่ ๖
- พ.ศ.๒๔๓๐ องคมนตรี
- พ.ศ.๒๔๕๒ ผู้บังคับการพิเศษ กรมทหารราบที่ ๔
- พ.ศ.๒๔๕๖ นายทหารพิเศษ กรมทหารรักษาวัง ว.ป.ร.
- พ.ศ.๒๔๖๓ นายทหารพิเศษ กรมทหารม้า นครราชสีมาในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินี และ
เป็น นายทหารพิเศษ กรมทหารม้า กรุงเทพฯ รักษาพระองค์ ว.ป.ร.

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญที่ได้รับพระราชทาน

- พ.ศ.๒๔๑๒ นพรัตน์ราชวราภรณ์
- พ.ศ.๒๔๑๖ ปฐมจุลจอมเกล้า
- พ.ศ.๒๔๒๓ ประถมาภรณ์มงกุฎ
- พ.ศ.๒๔๒๔ ประถมาภรณ์ช้างเผือก
- พ.ศ.๒๔๒๕ มหาจักรีบรมราชวงศ์
- พ.ศ.๒๔๓๖ เหรียญดุษฎีมาลา เข็มราชการในพระองค์และเข็มราชการแผ่นดิน และเหรียญจักรมาลา
- พ.ศ.๒๔๔๓ ปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ
- พ.ศ.๒๔๔๔ เหรียญบุษปมาลา และเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๕ ชั้น ๑

- พ.ศ.๒๔๔๗ เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๕ ชั้น ๒
- พ.ศ.๒๔๕๒ ดาราปฐมจุลจอมเกล้า ประดับเพชร
- พ.ศ.๒๔๕๓ เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๖ ชั้น ๑
- พ.ศ.๒๔๕๕ ตรารัตนวราภรณ์
- พ.ศ.๒๔๕๖ มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก
- พ.ศ.๒๔๖๑ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ ๑
- พ.ศ.๒๔๖๓ มหาวชิรมงกุฎ และมหาจักรีบรมราชวงศ์ประดับเพชร
- พ.ศ.๒๔๖๙ เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๗ ชั้น ๑
(ทรงได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญต่างประเทศอีกจำนวนมาก)

 

ผลงานที่สำคัญ

- เมื่อครั้งทรงดำรงตำแหน่งผู้แทนผู้บัญชาการกรมทหารทั่วไป เมื่อ พ.ศ.๒๔๓๐ (ขณะนั้น
เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ พระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร เป็น ผู้บัญชาการทหารทั่วไป มีพระชันษาเพียง ๑๑ ปี ) ทรงรับพระบรมราชโองการในเรื่องต่าง ๆ ดังนี้
- การตั้งข้อพระราชบัญญัติสำหรับการฝึกหัดทหาร เพื่อให้นายทหาร และ
พลทหารปฏิบัติได้ถูกต้องตามแบบแผน และตามกาลสมัย
- การตั้งข้อพระราชบัญญัติสำหรับทหาร ในการปราบปรามโจรผู้ร้ายตามหัวเมืองเพิ่มเติมจากพระราชกำหนดกฎหมายสำหรับกรมทหาร
- การตั้งโรงเรียนทหาร คือ โรงเรียนทหารสราญรมย์ เพื่อให้เป็นสถานที่ฝึกหัด นักเรียนทหาร โดยตั้งข้อบังคับสำหรับโรงเรียนทหาร เรียกว่า “บัญญัติ โรงเรียนทหารสราญรมย์”
- การตั้งพระราชบัญญัติแก้ไขธรรมเนียมกำหนดอายุคนที่รับราชการทหาร พ.ศ.๒๔๓๑ และพระราชบัญญัติสำหรับกรมทหาร พ.ศ.๒๔๓๑